Je hebt net besloten de stap te zetten naar zelfstandig werken in de zorg, en dan vraagt een collega wat jouw uurtarief wordt. Je noemt een getal, ze trekken een wenkbrauw op, en ineens weet je het zelf ook niet meer zo zeker. €55 per uur voelt schappelijk, €85 voelt aanmatigend, maar je hebt geen idee of een van beide ook maar in de buurt komt van wat je echt nodig hebt. Dat is precies het moment om te stoppen met gissen en te beginnen met rekenen. Dit artikel legt stap voor stap uit hoe je tot een uurtarief komt dat niet alleen verdedigbaar is tegenover opdrachtgevers, maar ook gewoon financieel haalbaar voor jou.
Stap 1: Bepaal je netto inkomensdoel
Begin bij het einde: wat wil je elke maand netto overhouden? Niet wat je denkt dat realistisch is, maar wat je écht nodig hebt. Denk aan huur of hypotheek, boodschappen, kinderopvang, auto, en een beetje ruimte voor onverwachte uitgaven. Stel je wil netto €2.800 per maand overhouden. Dat is je vertrekpunt.
Stap 2: Bereken je werkelijk declarabele uren
Een jaar telt 52 weken, maar je werkt er lang niet alle 52 volledig declarabel. Reken realistisch:
- 5 weken vakantie en feestdagen
- 1 tot 2 weken ziekte (gemiddeld, en je hebt geen loondoorbetaling)
- Minstens 1 dag per week voor acquisitie, administratie en scholing
Wat overblijft is ongeveer 1.000 tot 1.200 declarabele uren per jaar bij een 4-daagse werkweek. Gebruik als basisgetal 1.100 uur. Dit is het getal waar je je tarief op baseert, niet de 2.080 uur van een fulltime contract.
Stap 3: Tel je vaste bedrijfskosten op
Als je een zorgbedrijf als zzp’er start heb je kosten die je werkgever vroeger voor je betaalde. Denk aan:
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: €300 tot €800 per jaar
- KvK-inschrijving: ongeveer €75 per jaar
- Boekhouder of boekhoudprogramma: €500 tot €1.200 per jaar
- Scholing en bij- of nascholing: €500 tot €1.500 per jaar
- Laptop, telefoon, werkmateriaal: €500 tot €1.000 per jaar
Reken op minimaal €3.000 tot €5.000 per jaar aan bedrijfskosten. Deel dat door je 1.100 declarabele uren: dat is al snel €3 tot €5 per uur puur voor de kosten van het ondernemen.
Stap 4: Reserveer voor belasting
Dit is waar het misgaat bij veel starters. Ze denken aan hun omzet alsof het nettoloon is. In werkelijkheid betaal je als zzp’er inkomstenbelasting in box 1, en boven een bepaalde omzetgrens ook btw (21%). Reserveer als vuistregel 30 tot 35 procent van je omzet voor belasting. Zorg dat dit geld direct naar een aparte spaarrekening gaat na elke betaling. Vergeet ook de zorgverzekeringspremie niet: als zzp’er betaal je de inkomensafhankelijke bijdrage zelf.
Stap 5: Bouw een pensioen- en arbeidsongeschiktheidsbuffer in
Dit is de meest onderschatte kostenpost bij zzp’ers in de zorg. Je werkgever betaalde vroeger pensioenpremie voor je, jij doet dat nu zelf. Reken op 10 tot 15 procent van je bruto-inkomen voor pensioenopbouw. Daarnaast is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) cruciaal: als je een maand of langer uitvalt, heb je geen inkomen. Een AOV kost afhankelijk van je leeftijd, beroep en dekking €150 tot €400 per maand. Tel dit mee in je tarief, anders werk je feitelijk voor minder dan het minimumloon zodra je ziek wordt.
Stap 6: De formule die alles samenvoegt
Nu de berekening. Je netto inkomensdoel van €2.800 per maand is €33.600 per jaar netto. Met 35 procent belastingreservering heb je een bruto-inkomensdoel van ongeveer €51.700. Tel daar je bedrijfskosten bij op (pak €4.000) en je AOV-premie op jaarbasis (stel €3.000). Totale omzet die je nodig hebt: ongeveer €58.700 per jaar. Deel dit door 1.100 declarabele uren:
€58.700 / 1.100 uur = circa €53 per uur netto (excl. btw)
Dit is je absolute minimumtarief. Minder vragen betekent dat je jezelf uitbetaalt onder modaal, ook al lijkt €53 per uur op papier veel.
Stap 7: Toets je uitkomst aan de markt
Een zzp in de zorg uurtarief van €53 klinkt misschien hoog, maar check de marktbandbreedtes:
| Functieniveau / sector | Gangbare bandbreedte (excl. btw) |
|---|---|
| Verpleegkundige (MBO/HBO) | €40 tot €65 per uur |
| Fysiotherapeut / ergotherapeut | €55 tot €85 per uur |
| GZ-psycholoog / psychotherapeut | €80 tot €120 per uur |
| Zorgmanager / interim-manager | €90 tot €140 per uur |
Zit je berekening onder de marktondergrens, dan verdien je jezelf arm. Zit je er flink boven zonder aantoonbare specialisatie, dan heb je uitleg nodig. Een ervaren GZ-psycholoog met een niche in traumabehandeling kan €110 vragen. Een recent afgestudeerde HBO-verpleegkundige die net begint als zzp’er begint realistischer bij €45 tot €50.
Stap 8: Pas je tarief aan op de opdrachtsituatie
Je minimumtarief is een bodem, geen plafond. Situaties die je tarief omhoog mogen duwen:
- Korte klus (minder dan 3 maanden): reken 10 tot 15 procent toeslag voor het hogere acquisitierisico
- Reistijd van meer dan een half uur: bereken reistijd mee of spreek een reiskostenvergoeding af
- Nachtdiensten, weekenden of acute zorg: hantel een toeslag, net als loondienst dat doet
Bij een langlopend contract van 6 maanden of meer kun je iets onder je standaardtarief zitten, omdat je acquisitietijd wegvalt. Maar ga nooit onder je berekende minimum.
Stap 9: Communiceer en verdedig je tarief
Het rekenen is klaar, maar dan moet je het nog zeggen. Veel zorgprofessionals voelen zich ongemakkelijk bij tariefdiscussies. Een paar praktische handvatten:
Noem je tarief zelfverzekerd en zonder excuses. Zeg niet “ik vraag normaal iets minder, maar…” Zeg gewoon: “Mijn tarief is €75 per uur exclusief btw.” Daarna: stilte. Laat de ander reageren.
Als een opdrachtgever zegt dat het te hoog is, vraag dan wat het budget wel is. Soms is er ruimte die niet meteen op tafel lag. Is het budget echt te laag, dan kun je de scope aanpassen, maar niet zomaar je tarief halveren. Een verpleegkundige die voor €30 per uur werkt, pakt netto minder over dan een collega in loondienst met cao-bescherming. Dat is precies de valkuil van het verkapte minimumloon.
Onderbouw je tarief als dat helpt: “Dit tarief is gebaseerd op mijn kosten, pensioenopbouw en het marktgemiddelde voor mijn specialisme.” Dat klinkt professioneel en laat zien dat je serieus ondernemer bent.
Een uurtarief bepaal je niet op gevoel en niet door te kijken wat een collega vraagt. Je begint bij je netto inkomensdoel, rekent eerlijk hoeveel uren je daadwerkelijk kunt declareren, telt je kosten en buffers erbij op, en dan heb je een getal. Dat getal is je tarief. Of het nu €62 of €88 per uur uitkomt, het is geen aanname maar een berekening waar je uitleg bij kunt geven. Te laag beginnen omdat het bescheidener voelt, kost je uiteindelijk meer dan een ongemakkelijk gesprek over je tarief ooit zou doen.
