Je moeder kan niet meer zelfstandig wonen, of je partner heeft door een herseninfarct zoveel zorg nodig dat thuiszorg alleen niet meer voldoet. Je weet dat er zoiets bestaat als een ‘zorgkantoor’, maar wat dat precies doet en hoe je er iets aanvraagt, blijft vaag. Zeker als je ook nog hoort over het CIZ, het CAK en de gemeente, weet je al snel niet meer waar je moet beginnen.
Dit artikel is een praktische routekaart voor mensen in het werkgebied van zorgkantoor Zorg en Zekerheid. Je leest stap voor stap wat je moet doen: van de eerste check of je wel in de juiste regio woont tot de dag waarop de zorg echt start.
Woont jij in het werkgebied van Zorgkantoor Zorg en Zekerheid?
Nederland is verdeeld in regio’s, en elk regio heeft één zorgkantoor. Zorgkantoor Zorg en Zekerheid is actief in de regio Holland Rijnland en een deel van de regio Midden-Holland. Concrete plaatsen in dit werkgebied zijn onder andere Leiden, Leiderdorp, Alphen aan den Rijn, Gouda, Katwijk, Noordwijk, Zoeterwoude, Bodegraven en Waddinxveen.
Woon je in Den Haag, Utrecht of Amsterdam? Dan heb je een ander zorgkantoor. Je kunt je zorgkantoor opzoeken via het postcodetool op zorgkantoren.nl. Dit is de eerste check die je doet, want bij het verkeerde zorgkantoor aankloppen kost alleen maar tijd.
Wat regelt Zorgkantoor Zorg en Zekerheid wel en wat niet?
Veel mensen denken dat het zorgkantoor alles regelt. Dat klopt niet. Het zorgkantoor is specifiek verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet langdurige zorg (Wlz). Dat is zorg voor mensen met een blijvende, zware zorgbehoefte: mensen met gevorderde dementie, ernstige lichamelijke beperkingen of een verstandelijke beperking die 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben.
Heb je thuiszorg nodig na een operatie? Dat valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) en regel je via je zorgverzekeraar. Heb je hulp bij het huishouden of aanpassingen aan je woning nodig? Dat valt onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en vraag je aan bij je gemeente. Het zorgkantoor komt pas in beeld als het CIZ heeft vastgesteld dat je echt langdurige, intensieve zorg nodig hebt.
Stap 1: Kom je in aanmerking voor de Wlz?
Voordat Zorgkantoor Zorg en Zekerheid iets voor je kan betekenen, moet er een indicatie zijn van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Het CIZ is een onafhankelijke organisatie die beoordeelt of iemand recht heeft op Wlz-zorg.
De kern van die beoordeling: heb je een blijvende behoefte aan 24-uurszorg of permanent toezicht? Dat klinkt abstract, maar in de praktijk gaat het bijvoorbeeld om iemand met gevorderde dementie die overdag én ’s nachts niet alleen gelaten kan worden, of om een kind met een ernstige meervoudige beperking dat voortdurend begeleiding en verzorging nodig heeft. Kortdurende of lichte zorgvragen vallen hier niet onder.
Stap 2: Vraag de CIZ-indicatie aan
De aanvraag doe je bij het CIZ, niet bij het zorgkantoor. Dat kan online via mijn.ciz.nl, telefonisch of via een brief. Je hebt de volgende informatie nodig: een beschrijving van de situatie en de zorgbehoefte, een DigiD (of toestemming via een wettelijk vertegenwoordiger) en eventueel medische informatie van de huisarts of specialist. Het CIZ kan ook zelf informatie opvragen bij behandelaars.
Na de aanvraag volgt soms een gesprek of huisbezoek. De wettelijke beslistermijn is zes weken, maar in de praktijk is de doorlooptijd vaak korter. Je ontvangt het besluit schriftelijk: een zogeheten indicatiebesluit met een zorgprofiel.
Stap 3: Kies je leveringsvorm bij Zorgkantoor Zorg en Zekerheid
Heb je een positief indicatiebesluit? Dan neem je contact op met zorgkantoor Zorg en Zekerheid om te bespreken hoe je de zorg wilt ontvangen. Je hebt vier opties:
- Zorg in natura (ZIN) in een verpleeghuis of instelling: Je krijgt een plek in een zorginstelling. Het zorgkantoor bemiddelt naar een geschikte aanbieder. Praktisch en overzichtelijk, maar je hebt minder regie over wie er zorg verleent.
- Volledig pakket thuis (VPT): Je woont thuis, maar ontvangt alle zorg die je ook in een instelling zou krijgen, geleverd door één aanbieder. Goed als je thuis wilt blijven maar intensieve zorg nodig hebt.
- Modulair pakket thuis (MPT): Je combineert zorg van meerdere aanbieders thuis. Meer flexibiliteit, maar ook meer eigen coördinatie.
- Persoonsgebonden budget (pgb): Je krijgt een budget waarmee je zelf zorgverleners inhuurt. Dit geeft maximale regie, maar vraagt ook om veel administratie en organisatievermogen. Het zorgkantoor beoordeelt of je dat aankunt.
Voor de meeste mensen in een acute situatie met dementie of ernstige lichamelijke achteruitgang is zorg in natura in een instelling de meest haalbare keuze. Wil je de regie graag zelf houden en heb je een stevig netwerk om je heen, dan kan een pgb interessant zijn.
Stap 4: Dien je aanvraag in bij het zorgkantoor
Via het klantportaal op zorgenzekerheidportaal.nl dien je je zorgbemiddelingsverzoek of pgb-aanvraag in. Zorg dat je het indicatiebesluit bij de hand hebt. Voor een pgb moet je ook een plan van aanpak indienen: daarin leg je uit welke zorg je nodig hebt, wie die gaat leveren en hoe je de administratie bijhoudt. Een veelgemaakte fout: het plan is te vaag of de handtekening van de beoogde zorgverlener ontbreekt. Neem daar de tijd voor, of vraag een cliëntondersteuner om hulp (meer daarover aan het einde van dit artikel).
Stap 5: Wachtlijst en overbruggingszorg
Het kan zijn dat er geen directe plek beschikbaar is in een instelling. In dat geval kom je op een wachtlijst. Zorgkantoor Zorg en Zekerheid is verplicht om in de tussentijd overbruggingszorg te regelen. Dat is tijdelijke Wlz-zorg, geleverd thuis of via een andere voorziening, totdat er een definitieve plek beschikbaar is. Meld je altijd actief bij het zorgkantoor als de situatie verslechtert; wachtlijstposities kunnen aangepast worden als de urgentie toeneemt.
Stap 6: Eigen bijdrage via het CAK
Langdurige zorg is niet gratis. Je betaalt een eigen bijdrage, die wordt vastgesteld door het Centraal Administratie Kantoor (CAK). De hoogte hangt af van je inkomen, vermogen en leefvorm. Het CAK stuurt je een beschikking zodra de zorg start. Op het CAK-portaal kun je een persoonlijke berekening maken voordat je definitief kiest. Dat helpt om financiële verrassingen te voorkomen.
Als het vastloopt: bezwaar, ondersteuning en contact
Soms loopt het mis. Het CIZ wijst je aanvraag af, het zorgkantoor keurt je pgb-plan af, of je begrijpt de brieven gewoon niet. Dan zijn er drie stappen die je kunt zetten.
Ten eerste: maak bezwaar. Bij een afwijzing van het CIZ heb je zes weken de tijd om bezwaar in te dienen. Leg duidelijk uit waarom je het niet eens bent met het besluit en voeg zo mogelijk een verklaring van je arts toe.
Ten tweede: schakel een onafhankelijk cliëntondersteuner in. Dit is gratis en onafhankelijk. In de regio van zorgkantoor Zorg en Zekerheid kun je hiervoor terecht bij MEE West-Brabant, Zorgbelang Hollands Midden of de gemeente. De cliëntondersteuner helpt je bij gesprekken, het invullen van formulieren en het begrijpen van je rechten.
Ten derde: neem direct contact op met Zorgkantoor Zorg en Zekerheid. Dat kan via telefoonnummer 071 582 82 82, op werkdagen bereikbaar van 08.30 tot 17.00 uur. Je kunt ook mailen via het contactformulier op zorgenzekerheidportaal.nl.
Begin bij de basis: woon je in het werkgebied van zorgkantoor Zorg en Zekerheid? Als dat zo is, start het proces bij het CIZ. Zonder indicatie kom je bij het zorgkantoor nergens verder. Is die indicatie er eenmaal, dan kies je een leveringsvorm die past bij de situatie en de wensen van de persoon om wie het gaat. Kom je er niet uit, dan is gratis cliëntondersteuning beschikbaar. Die ondersteuning bestaat precies voor dit soort aanvragen.
