Je hebt de uitnodiging voor de griepprik ergens in een stapel post zien verdwijnen, of je dacht: volgende week. En nu is het november en heb je hem nog steeds niet gehad. De vraag is niet of je je daar schuldig over moet voelen, maar of het nu eigenlijk nog zin heeft en wat het je kost. Dat leggen we hier uit.
Is november te laat voor de griepprik?
Het korte antwoord: nee, zeker niet. De griepprik in november zetten heeft nog volledig zin. Het griepseizoen loopt in Nederland doorgaans door tot februari of zelfs maart. Je lichaam heeft na de vaccinatie ongeveer twee weken nodig om bescherming op te bouwen, dus als je deze week een afspraak maakt, ben je ruim op tijd beschermd voor de piekmomenten in december en januari.
Het idee dat de prik ‘eigenlijk al in oktober had gemoeten’ klopt maar ten dele. Oktober is inderdaad de officiële campagneperiode, maar dat is vooral om de logistiek te spreiden. Medisch gezien is vaccineren in november prima. Wacht alleen niet tot december of later: hoe dichter je bij de piek van het seizoen komt, hoe groter de kans dat je de griep eerder oploopt dan dat je bescherming opgebouwd hebt.
Wie heeft recht op een gratis griepprik via de overheid?
Nederland heeft een Nationaal Programma Grieppreventie, en dat dekt de vaccinatie voor specifieke risicogroepen volledig. Je hoort bij die groep als je:
- 60 jaar of ouder bent,
- een chronische aandoening hebt (zoals diabetes, hart- en vaatziekten, astma of COPD, een verminderde weerstand)
- zwanger bent,
- of werkzaam bent in de zorg en direct contact hebt met kwetsbare patiënten.
Als je tot een van deze groepen behoort, ontvang je normaal gesproken een uitnodigingsbrief van de overheid via je huisarts. Die brief is een oproep om een afspraak te maken, geen automatische prikregistratie. Heb je die brief nooit ontvangen, maar denk je wel recht te hebben op gratis vaccinatie? Bel dan gewoon je huisartsenpraktijk. Soms gaat een brief verloren of staat er een fout adres in het systeem.
Stap voor stap: hoe regel je alsnog een afspraak?
De eerste oproepperiode is voorbij, maar dat betekent niet dat de deuren gesloten zijn. Zo kom je er toch nog bij:
Stap 1: Bel je huisartsenpraktijk. Dit is de snelste weg voor mensen in de risicogroep. Leg uit dat je de prik nog niet hebt gehad en vraag of er nog een plek vrij is. De meeste praktijken hebben na de campagnepiek nog een beperkt aantal doses beschikbaar.
Stap 2: Check de GGD of een priklocatie bij jou in de buurt. Sommige GGD-regio’s organiseren in november aanvullende prikdagen. Kijk op de website van jouw GGD voor actuele locaties en tijden. Dit varieert per regio, dus wat in Rotterdam geldt, geldt niet automatisch in Groningen.
Stap 3: Ga naar de apotheek. Veel apotheken zetten griepprikken, ook zonder verwijzing van de huisarts. Je hoeft daar niet per se een risicogroeplid voor te zijn. Een afspraak maken gaat vaak snel en soms kun je er zelfs dezelfde dag terecht.
Wat kost de griepprik als je niet in aanmerking komt voor gratis vaccinatie?
Hoor je niet bij een risicogroep maar wil je jezelf toch laten vaccineren? Dat kan, maar dan betaal je zelf. De prijzen lopen uiteen:
- Bij de apotheek betaal je doorgaans tussen de 15 en 25 euro, inclusief het toedienen van de prik.
- Via de huisarts is de prijs vergelijkbaar, maar niet alle huisartsen zetten betaalde griepprikken bij mensen buiten de risicogroep. Bel dus eerst even om te vragen.
Houd er rekening mee dat je dit bedrag zelf betaalt en dat declareren bij de basisverzekering voor mensen buiten de risicogroep in de meeste gevallen geen zin heeft. Meer daarover in de volgende sectie.
Vergoedt de zorgverzekering de griepprik, en hoe zit het met het eigen risico?
Dit is het punt waar de meeste verwarring over bestaat. De situatie is als volgt:
Ben je onderdeel van een erkende risicogroep? Dan valt de griepprik onder het Nationaal Programma Grieppreventie en wordt die rechtstreeks door de overheid vergoed. De prik kost je niets én hij gaat niet ten koste van je eigen risico. Je zorgverzekering speelt hier verder geen rol in.
Val je buiten de risicogroepen? Dan zit de griepprik niet standaard in het basispakket van de zorgverzekering. Je betaalt hem zelf. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel van preventieprikken, waaronder de griepprik. Kijk hiervoor in je polisvoorwaarden of bel je verzekeraar. Let op: als de aanvullende verzekering het vergoedt, geldt het eigen risico daar gewoonlijk niet voor, want aanvullende verzekeringen werken anders dan de basisverzekering. Maar controleer dit altijd even, want voorwaarden verschillen per verzekeraar.
Kort samengevat: voor de meeste mensen buiten de risicogroep is de griepprik een kleine eigen uitgave, en dat is het voor velen waard.
Verkouden of net ziek geweest: nu prikken of wachten?
Je hebt eindelijk een afspraak gemaakt en dan begin je net te snotteren. Of je hebt de afgelopen weken misschien al griep gehad. Wat doe je?
Heb je een milde verkoudheid, zonder koorts? Dan kun je de prik gewoon halen. Een snotterende neus is geen reden om de afspraak te verzetten. Je immuunsysteem kan dat prima aan.
Heb je koorts of voel je je echt ziek? Wacht dan tot je beter bent. Niet omdat de prik gevaarlijk is, maar omdat je lichaam dan volop bezig is met een andere infectie en minder goed reageert op de vaccinatie. Je bouwt daardoor mogelijk minder goede bescherming op.
En als je net de griep hebt gehad? Dan heb je tijdelijk bescherming tegen die specifieke griepstam. Maar griepvirussen muteren, en de prik biedt bescherming tegen meerdere varianten. Laat je dus toch vaccineren, zeker als je tot een risicogroep behoort. Wacht wel tot je volledig hersteld bent, een week of twee na het verdwijnen van de klachten is prima.
In november is de griepprik nog steeds zinvol, want het griepseizoen is meestal nog niet op zijn hoogtepunt. Hoor je bij een risicogroep, dan regelt je huisarts of apotheek het zonder dat het je eigen risico aanspreekt. Ben je gezond en onder de zestig, dan betaal je een paar euro uit eigen zak bij de apotheek of een vaccinatiepost. Bel of loop er gewoon langs, het kost je hooguit een kwartier.
