Alle instellingen zijn sinds 2009 verplicht om deel te nemen aan Zichtbare Zorg. Zichtbare Zorg maakt onderscheid tussen verplichte indicatorensets en niet-verplichte indicatorensets.

De verplichte indicatoren worden opgenomen in het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording. De aanlevering van kwaliteitsgegevens via Zichtbare Zorg komen voort uit de Kwaliteitswet. In principe moeten de gegevens voor deze indicatorensets verplicht worden aangeleverd.

Binnen de niet-verplichte indicatoren worden 7 aandoeningen voor de eerste keer uitgevraagd in 2012 (over verslagjaar 2011). Daarnaast zijn er binnen 7 reeds uitgevraagde indicatorensets zoveel wijzigingen doorgevoerd, dat ook deze indicatorensets nog niet wettelijk verplicht zijn. Voor de niet-verplichte indicatorensets geldt dat instellingen kunnen kiezen welke gegevens zij wel of niet aanleveren.

Er zijn zeven aandoeningen die de voorgaande jaren door Zichtbare Zorg zijn uitgevraagd en daarmee verplicht zouden moeten zijn om aan te leveren. Echter, tijdens het onderhoud van deze aandoeningen is een substantieel aantal nieuwe indicatoren aan de set toegevoegd. Daarom heeft de stuurgroep ervoor gekozen om voor deze aandoeningen de aanlevering in 2012 facultatief te laten zijn.

Het gaat om de volgende aandoeningen: Beroerte, Colorectaal Carcinoom, Diabetes, Heupvervanging, Knievervanging, Melanoom van de huid en OSAS.

Nee, gegevensaanlevering is na de deadline niet meer mogelijk. Instellingen zijn verplicht om hun gegevens tijdig aan te leveren. De deadline voor de aanlevering van gegevens over verslagjaar 2011 is 13 april 2012, 23.59 uur. Op dat moment moeten de gegevens zijn aangeleverd.

De deadline komt voort uit het feit dat de verplichte indicatoren in 2012 onderdeel uitmaken van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording (Jaardocument). De niet-verplichte indicatoren maken in 2012 nog geen onderdeel uit van het Jaardocument maar worden, na autorisatie door de instelling, wel opgenomen in de openbare databestanden van Zichtbare Zorg Ziekenhuizen. Instellingen die voor de niet-verplichte indicatoren geen gegevens aanleveren vóór de deadline van 13 april, worden dus ook niet opgenomen in de openbare databestanden.

Zichtbare Zorg Ziekenhuizen heeft verificatievragen opgesteld voor een groot aantal proces- en uitkomstindicatoren. Een belangrijke doelstelling van Zichtbare Zorg is het beschikbaar stellen van betrouwbare, valide en vergelijkbare gegevens. Op dit moment is er nog veel variatie tussen de ziekenhuizen in het registratie- en aanleverproces. Denk aan het wel of niet digitaal registreren van gegevens, de keuze van bronnen, het koppelen van bestanden, het laten checken van de gegevens door een inhoudsdeskundige en het gebruik van gegevens voor eigen doeleinden. Dit kan van invloed zijn op de gegevens die een ziekenhuis aanlevert.

Ziekenhuizen zijn hard bezig hun digitale registratiesystemen verder uit te bouwen. Uiteindelijk willen we toe naar een registratie waarbij een min of meer uniforme manier van registreren onderdeel uitmaakt van de reguliere praktijkvoering. Dit proces zal een aantal jaren in beslag gaan nemen. In de tussentijd willen we gebruikers van de gegevens zo goed mogelijk informeren over de beperkingen die voorlopig aan het gebruik van indicatoren en indicatorwaarden verbonden zijn. Daarom stellen we aanvullende verificatievragen over het registratieproces van de aangeleverde gegevens.

De antwoorden op verificatievragen worden geanalyseerd en gebruikt voor het bepalen van de signaalvlaggen voor de betrouwbaarheid van het registratieproces. Tegelijkertijd vormen deze vragen een instrument om de beoogde uniformiteit van registratie (en interpretatie) te bevorderen. Ziekenhuizen krijgen bovendien een terugkoppeling over de manier waarop zij zelf de data voor een indicator hebben geregistreerd en hoe zij zich verhouden tot alle ziekenhuizen.

Oncologische aandoeningen: Nederlandse Kankerregistratie via IKNL

IKNL kan gegevens voor de volgende indicatoren leveren aan de instellingen (uiterlijk 16 maart 2012):

•        Mammacarcinoom: indicator 1a/b/c/d, 2a/b, 3a/b, 4a/b, 5c 
•        Blaascarcinoom: indicator 1b (deels)
•        Prostaatcarcinoom: indicator 2 (deels)
•        Maagcarcinoom: indicator 1 (deels), 2c (deels), 3a, 4a/b (deels), 6a/c (deels)

 Maagcarcinoom: DUCA en Colorectaal Carcinoom: DSCA

Instellingen die deelnemen aan de Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA) en de Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) krijgen de gegevens voor de onderstaande indicatoren van Maagcarcinoom en Colorectaal Carcinoom vanuit deze registraties aangeleverd. Het gaat om de volgende indicatoren:

•        Maagcarcinoom (via de DUCA): indicator 3, 4 en 6
•        Colorectaal Carcinoom (via de DSCA): indicator 1 t/m 8

Uiterlijk 30 maart 2012 worden de benodigde gegevens op ‘mijnDUCA’ en ‘mijnDSCA’ geplaatst.

 HIV/AIDS: Stichting HIV Monitoring
De Stichting HIV Monitoring (SHM) levert gegevens voor de aandoening HIV/AIDS aan de HIV-behandelcentra. Het gaat om de tellers en de noemers van zorginhoudelijke indicator 1 tot en met 4 (over verslagjaar 2010). SHM levert uiterlijk 30 maart 2012 de benodigde gegevens aan de hoofdbehandelaar van het HIV-behandelcentrum.

 Zwangerschap & Bevalling: Perinatale Registratie Nederland
Voor de zorginhoudelijke indicatoren 3 en 4 levert de Perinatale Registratie Nederland (PRN) de benodigde gegevens uiterlijk 7 april 2012 aan de instellingen.

 Praktijkvariatie indicatoren: Vektis
De gegevens voor de praktijkvariatie indicatoren worden door Vektis berekend en aangeleverd aan Zichtbare Zorg. Aan de instellingen wordt gevraagd om deze gegevens te autoriseren.

Zichtbare Zorg heeft een aantal tools ontwikkeld ter ondersteuning van instellingen bij de gegevensaanlevering. Zo is er een interactief kennisplatform ingericht: het ZiZo Kennisforum. Het ZiZo Kennisforum is bestemd voor ziekenhuizen en ZBC's. Op dit platform draait het om kennisdeling, waarbij bezoekers bijvoorbeeld ervaringen kunnen delen, met elkaar mee kunnen denken, best practices uit kunnen wisselen, vragen kunnen stellen en documenten kunnen toevoegen.

De Helpdesk is zowel telefonisch als per e-mail bereikbaar voor het beantwoorden van vragen. Verder kunt u zich inschrijven voor de nieuwsbrief. 

Als een vraag binnen een indicatorenset voor uw instelling niet van toepassing is kunt u dit aanvinken bij “wel/niet aanleveren; voor deze indicator kunnen de gegevens niet aangeleverd worden” in de vragenlijst. Als u deze optie hebt aangevinkt worden de antwoorden voor deze indicator grijs gemaakt. Wel bestaat de mogelijkheid om voor deze indicator nog toe te lichten waarom er geen gegevens worden aangeleverd. Deze toelichting wordt overgenomen bij doorlevering van gegevens aan het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording en in de openbare databestanden van Zichtbare Zorg.

In 2012 vindt de schoning volledig geautomatiseerd plaats via de vragenlijsten in de ZiZo-portal.

De nieuwe en aangepaste indicatoren worden formeel vastgesteld in de stuurgroepvergadering van september. Eerder kunnen de gidsen helaas niet beschikbaar zijn. Als sommige indicatoren nog niet worden geregistreerd in een ziekenhuis, kan de late oplevering van de indicatorengidsen onvolledige data opleveren. Daarom maken de niet-verplichte indicatoren nog geen deel uit van het Jaarverslag Maatschappelijke Verantwoording (JMV). Deze uitvraag is daarmee nog niet wettelijk verplicht.

Indicatoren zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Vernieuwde medische inzichten en de analyse van data zullen ervoor zorgen dat er wijzigingen moeten blijven plaatsvinden. Om inzicht te bieden in het proces dat wordt gevolgd voor het wijzigen van indicatoren is een zogenaamd onderhoudsprotocol vastgesteld. U kunt dit protocol downloaden op de pagina Kwaliteitsindicatoren > Onderhoudsprotocol.

Het inzichtelijk maken van de kwaliteit in zorg is een meerjarentraject. Het proces dat leidt tot inzicht in kwaliteit in de zorg, wordt gaande de rit gezamenlijk ontdekt en verbeterd. Uw input leidt steeds tot concrete verbeteringen en wij vragen u dan ook om uw input te blijven geven.

In de indicatorengidsen is in de bijlage een wijzigingstabel opgenomen, met daarin een overzicht van wijzigingen in de zorginhoudelijke indicatoren en de klantpreferentievragen ten opzichte van het jaar daarvoor.

De indicatorengidsen zijn te downloaden op deze website, op de pagina's Verplichte indicatoren en Niet-verplichte indicatoren.

U kunt onvolkomenheden in de indicatorengidsen melden bij de Helpdesk. Uw opmerkingen worden meegenomen bij het onderhoud van de indicatorengidsen.

De Helpdesk is bereikbaar via telefoon en e-mail. Telefoon: 070-3406900 (op werkdagen van 09.00 uur tot 17.00 uur). E-mail: helpdesk@zichtbarezorg.nl.

Een beschrijving van de ontwikkeltrajecten van de zorginhoudelijke indicatoren en de klantpreferentievragen vindt u op de pagina Kwaliteitsindicatoren > Totstandkoming indicatoren.

Op de pagina Kwaliteitsindicatoren kunt u zien voor welke aandoeningen er indicatorensets beschikbaar zijn. De indicatoren zijn onderverdeeld in verplichte indicatoren en niet-verplichte indicatoren.

De meeste indicatorensets bestaan uit zorginhoudelijke indicatoren en klantpreferenties. Voor enkele aandoeningen zijn momenteel alleen zorginhoudelijke indicatoren of alleen klantpreferentievragen beschikbaar.

Ja, medisch specialisten zijn op verschillende manieren betrokken bij de ontwikkeling van indicatoren. Zo maken zij naast vertegenwoordigers van patiëntenverenigingen en Zorgverzekeraars Nederland deel uit van de werkgroepen die indicatorensets ontwikkelen. Dit is belangrijk omdat medisch specialisten over de medisch inhoudelijke kennis beschikken die nodig is bij de indicatorontwikkeling. De medisch specialisten zijn afgevaardigd door hun wetenschappelijke vereniging. Bij het ontwikkelen van de registratie-instructies zijn de medisch specialisten uit de praktijktestziekenhuizen betrokken.

De sets kwaliteitsindicatoren maken vooralsnog geen deel uit van de Basisset Prestatie-indicatoren van de IGZ. De IGZ hanteert de Basisset Prestatie-indicatoren als instrument voor het toezicht op ziekenhuizen. De indicatoren van Zichtbare Zorg zijn (nog) niet ontwikkeld om voor toezicht te kunnen worden gebruikt.

Zichtbare Zorg Ziekenhuizen ontwikkelt geen instrument om indicatoren-informatie te vertalen naar keuze-informatie voor consumenten en patiënten. Zichtbare Zorg Ziekenhuizen stelt gegevens beschikbaar aan partijen. Partijen zijn zelf verantwoordelijk voor de vertaling en de interpretatie van de gegevens die aangeleverd zijn.

De Zichtbare Zorg indicatoren waarvoor een wettelijke verplichting geldt maken over verslagjaar 2011 deel uit van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording (JMV). Nadat de gegevens zijn geautoriseerd door de eindverantwoordelijke worden ze overgezet naar de applicatie DigiMV. Daar dient u de gegevens te accorderen voor het JMV. Via het JMV zijn uw gegevens ook beschikbaar voor derden. Voor het accorderen van de gegevens in DigiMV beschikt uw ziekenhuis over instructies van het CIBG, de beheerder van het JMV.

De openbare databestanden met gegevens over de verslagjaren 2008, 2009 en 2010 kunt u opvragen via de pagina Verstrekking openbare gegevens.

Zichtbare Zorg Ziekenhuizen ontwikkelde in 2009 in samenwerking met experts de zogenaamde ‘signaalvlaggensystematiek’. Deze systematiek doet nadrukkelijk geen uitspraak over de kwaliteit van zorg, maar maakt mogelijke beperkingen bij de interpretatie van data inzichtelijk. Omdat het proces van transparantie in kwaliteit van zorg nog in de kinderschoenen staat, zijn de aangeleverde data nog niet altijd voldoende betrouwbaar, valide en vergelijkbaar. Met name organisaties die de kwaliteitsdata nu al wel willen gebruiken voor bijvoorbeeld de doorvertaling naar publieksinformatie of informatie ten behoeve van zorginkoop, hebben baat bij de signaalvlaggen.

Op de pagina Documenten vindt u onder het kopje 'Openbaarheid van gegevens uitvraag 2011 (verslagjaar 2010)' documenten met uitleg over de signaalvlaggensystematiek.

De kwaliteitsgegevens voor de verplichte indicatoren zijn onderdeel van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording (JMV). Het openbaar beschikbaar stellen van deze gegevens is daarmee verplicht. Het openbaar beschikbaar stellen van gegevens over de niet-verplichte indicatoren is een keuze van de instelling zelf. 

Instellingen hebben hun kwaliteitsdata aangeleverd bij Zichtbare Zorg. Volgens de daartoe geldende procedure heeft de Raad van Bestuur van elk ziekenhuis of ZBC de gegevens op juistheid geaccordeerd, en heeft Zichtbare Zorg de data doorgeleverd aan het JMV en aan partijen die hiertoe een verzoek deden.

Helaas is het niet mogelijk om in de openbare databestanden wijzigingen door te voeren, omdat de geaccordeerde data al is uitgeleverd aan de dataverwerkende partijen

Tegelijkertijd hecht Zichtbare Zorg waarde aan betrouwbare data. Daarom kunnen instellingen onjuistheden via een erratum bij Zichtbare Zorg kenbaar maken. Dit erratum wordt op deze website onder Openbare gegevens gepubliceerd. Datagebruikers kunnen deze correcties zo in hun eigen analyses meenemen. Indien instellingen een fout ontdekken kunnen zij dit melden bij de Zichtbare Zorg helpdesk.

Vanaf 14 november 2011 t/m 13 januari 2012 staat de portal open en kunnen instellingen hun concerninrichting in de portal actualiseren.  

Waarom actualiseren?
Instellingen hebben vorig jaar de concerninrichting in de portal vormgegeven. Die inrichting is gemaakt op basis van de aandoeningen die in 2011 werden uitgevraagd. 2012 is een implementatiejaar voor 7 nieuwe aandoeningen. Deze aandoeningen zijn, in tegenstelling tot vorig jaar, voor instellingen per locatie/divisie (IE-niveau 2) al aangevinkt. Daarnaast kan het zijn dat:

• De betrokkenen (gebruikers) bij de gegevensaanlevering binnen de instelling zijn gewijzigd ten opzichte van het afgelopen aanleverjaar.
• Er heeft een fusie plaatsgevonden
• Vorig jaar werden per aandoening gegevens voor de gehele instelling aangeleverd en dit jaar wil de instelling dat per locatie doen.

Codes kunnen als volgt door de coördinator of eindverantwoordelijke, in de portal, worden aangevraagd:

• Een nieuwe gebruiker met de rol van coördinator krijgt gelijktijdig aan de inloggegevens ook de pincode toegestuurd.
• Een reeds bestaande gebruiker kan op de volgende manier een pincode aanvragen:
  - Inloggen
  - Menu-item “mijn gegevens”
  - Button “heraanvragen”.

De persoonsgebonden pincode wordt per mail verstuurd naar het e-mailadres dat in de portal bekend is.

Indien uw instelling nog niet is aangemeld kan een aanvraag worden ingediend via de ZiZo-portal. Daar kunt u een eerste login aanvragen.

Wanneer instellingen al aangemeld zijn in de ZiZo-portal kunnen concernbeheerders meerdere collega’s aanmelden die toegang krijgen tot de ZiZo-portal. De concernbeheerder maakt voor deze collega’s een gebruikersrol aan. 

Als in uw portal een vragenlijst is opgenomen die niet relevant is (bijvoorbeeld omdat uw instelling voor de betreffende aandoening geen zorg levert) kunt u deze negeren door geen gegevens in te voeren en de vragenlijst niet te bevestigen. Pas als een vragenlijst is afgerond, bevestigd en geautoriseerd wordt deze opgenomen in de databestanden van Zichtbare Zorg.

Informatie over de wijze waarop u uw gegevens kunt bevestigen of autoriseren vindt u in de handleiding voor de ZiZo-portal. Deze handleiding is te vinden op de website op de pagina ZiZo-portal (kopje: Handleiding).

Tot en met 13 april 2012 kunnen instellingen de vragenlijsten afronden én bevestigen. Hiermee zet de instelling de vragenlijst klaar voor verzending naar Zichtbare Zorg na 13 april.

De instelling kan zelf de status controleren op het scherm “voortgangsoverzicht”. Staat bij de betreffende vragenlijst een groen vinkje? Dan worden de gegevens na 13 april doorgezonden naar Zichtbare Zorg. Staat er bij de betreffende vragenlijst een rood kruis? Dan worden de gegevens na 13 april niet doorgezonden naar Zichtbare Zorg en zijn de vragenlijsten in de autorisatiefase niet meer zichtbaar.

Tot de deadline van 13 april 23:59 uur kan de instelling:
1. de vragenlijst in status ‘Afgerond’ brengen via de invuller;
2. de status van de informatie-eenheid wijzigen naar ‘Niet-Bevestigd’ dan wel ‘Bevestigd’ via de coordinator.

Binnen de ZiZo-portal zijn er voor 2 activeiten een pincode nodig:

• De pincode t.b.v. het (her)bevestigen van de vragenlijsten door de ‘coördinator’:
  De coördinator kan een persoonsgebonden pincode aanvragen binnen de ZiZo-portal. Bij het bevestigen van de vragenlijst zal naar deze pincode worden gevraagd. De vragenlijst zal na bevestiging van de coördinator, na 13 april 2012, worden doorgezonden naar Zichtbare Zorg.
• De pincode t.b.v. van autoriseren door de ‘eindverantwoordelijke’:
  De eindverantwoordelijke kan een persoonsgebonden pincode aanvragen binnen de ZiZo-portal. Bij het autoriseren van de gegevens ten behoeve van openbaarheid zal om deze persoonsgebonden pincode worden gevraagd.

Let op: Wanneer de gebruikersrollen van 'coördinator' en 'eindverantwoordelijke' aan dezelfde persoon zijn toegekend, ontvangt hij/zij 1 pincode die voor beide activiteiten gebruikt wordt.

Regelmatig komen er bij de helpdesk vragen binnen over de veiligheid van de ZiZo-portal. Hoe worden ongewenste bezoekers geweerd? Wie kan gegevens zien en wijzigen? Hoe zijn de data beveiligd? Het antwoord op deze en andere vragen kunt u lezen in het document ‘De veiligheid van de ZiZo-portal’. U kunt het document in pdf-formaat downloaden op de pagina ZiZo-portal.

De portal beschikt over ingebouwde validatiegrenzen. Dit betekent dat als er een onwaarschijnlijke waarde wordt ingevuld (vastgesteld op basis van input van voorgaande jaren en waarschijnlijkheidsgrenzen aangegeven door de indicatorwerkgroepen) er een pop-up venster verschijnt. Deze dient ter waarschuwing: check of u de gegevens goed hebt ingevuld! Als dit het geval is, kunt u de melding verder negeren.